Liever bezoekers dan een gemeenteraad

Bij de fusie van de gemeente Voorburg en de gemeente Leidschendam is 19 jaar geleden besloten dat het college en ambtelijk apparaat in Leidschendam zouden worden gehuisvest en de gemeenteraad in Huize Swaensteyn in Voorburg. Raadhuis en Stadskantoor in Leidschendam zijn een aantal jaren geleden op eigentijds niveau gebracht. Huize Swaensteyn is al vele jaren een drama als het gaat om klimaatbeheersing, bereikbaarheid voor minder validen, beveiliging, akoestiek, duurzaamheid en fatsoenlijke vergadervoorzieningen. Er is al voor vele tonnen aan Huize Swaensteyn verspijkerd, maar het blijft behelpen. Het wordt tijd om daar iets aan te doen. Maar laten we dat dan nu in een keer goed doen.

Gebouwenschuif van de baan

In de zogenaamde gebouwenschuif werd voorgesteld om de raadzaal en griffie (de vijf medewerkers onder leiding van de griffier die de gemeenteraad ambtelijk ondersteunen) te verhuizen naar Herenstraat 42 en Museum Swaensteyn te verhuizen naar Huize Swaensteyn.

Deze gebouwenschuif is van de baan: Waaijer Projectrealisatie wil het resterende deel van Herenstraat 42 ook ontwikkelen zodat er geen ruimte meer is voor raad en griffie. Het college van B&W komt nu met het voorstel waarbij nog maar één optie mogelijk is: nog meer geld pompen in Huize Swaensteyn om dat historische pand op eigentijds niveau te brengen. Daarnaast moet worden onderzocht of Museum Swaensteyn en de gemeenteraad samen in Huize Swaensteyn kunnen worden ondergebracht.

Herberg en bordeel

Huize Swaensteyn is ooit aangekocht door wethouder Wijnants die het historische, maar wegkwijnende Huize Swaensteyn voor de gemeente wilde behouden. Daar mogen we hem nog steeds dankbaar voor zijn. Wat we ons wel moeten beseffen, is dat historisch gezien Huize Swaensteyn een herberg en bordeel waren. In de loop van de geschiedenis heeft het (daarnaast ook) een bestuurlijke functie gehad en is het 100 jaar (van 1883 tot 1983) in particuliere handen geweest. Huize Swaensteyn als historisch en monumentaal erfgoed staat niet ter discussie. Op het neerzetten van Huize Swaensteyn als het bestuurlijke hart van Voorburg valt wel wat af te dingen. 

Hoe anders bijvoorbeeld het stadhuis in Gouda op de Markt van Gouda! Dat stadhuis (en raadzaal) is gebouwd als stadhuis (de bouw startte in 1448) en is ook tot 2012 als zodanig in gebruik geweest. Nu zetelt het stadsbestuur van Gouda, inclusief de gemeenteraad, in het moderne Huis van de Stad. 

Eén keuze is geen keuze

Het college van B&W legt nu aan de raad een voorstel voor om slechts één locatie te onderzoeken voor de huisvesting van de gemeenteraad. Of de gemeenteraad wel fatsoenlijk past (inclusief nieuwe corana-eisen) moet nog worden onderzocht. Als het niet past, is er geen alternatief voorhanden. Het gevaar dat dit leidt tot gemarchandeer met het programma van eisen (”als we die en die eisen laten vallen, dan past het wel”), tot een grove aantasting van het monumentale karakter of tot absurd hoge kosten en ”onvoorziene” kostenoverschrijdingen is daarbij levensgroot aanwezig.

Zet in op het Huygenskwartier

Een hele andere benadering zou kunnen zijn om eens los te komen van het Voorburgse en Leidschendamse denken om allerlei functies in de gemeente qua schaalniveau onnodig dubbel te doen of op te knippen. We zijn 19 jaar na de fusie en dan zouden we toch in staat moeten zijn om wat praktisch naar zaken te kijken. 

Waarom zouden we in Voorburg niet kunnen zeggen: ”Ach, die gemeenteraad… daar schieten we in Voorburg eigenlijk ook niks mee op. Het is beter als het museum naar Huize Swaensteyn verhuist en de gemeente de economische spin off van mooie en spraakmakende tentoonstellingen ondersteunt. Laat Huize Swaensteyn juist daarmee bruisen en tot zijn recht komen!”. 

Anders gezegd: zet nog meer in op het Huygenskwartier als het historisch middelpunt van de gemeente met als belangrijke dragers Huygens’ Hofwijck, Museum Swaensteyn en de Oude Kerk in het fraaie decor van de Herenstraat, de parken en de Vliet. Liever bezoekers die voor levendigheid zorgen in plaats van een verstilde raadzaal voor de gemeenteraad.

Bestuurscentrum in Leidschendam

En de gemeenteraad dan? Maak het Raadhuiskwartier in Leidschendam het bestuurlijke centrum van de gemeente. Het oude Raadhuis van Leidschendam schijnt niet te passen, maar er zijn meer opties denkbaar: de tuin achter/naast het Stadskantoor, het parkeerterrein naast het Stadskantoor (met behoud van de parkeerplekken), KJ44 of misschien zelfs in het Stadskantoor als thuiswerken de norm wordt. De vergaderruimtes van de gemeenteraad kunnen overdag dan prima worden benut voor ambtelijke vergaderingen.

Laten we stoppen met emotioneel en historisch onjuist geromantiseer over Huize Swaensteyn als bestuurlijk ankerpunt van de gemeenteraad. Laten we Joop Wijnants nogmaals danken voor zijn inspanningen om Huize Swaensteyn te behouden. Laten we Museum Swaensteyn, ArtiBrak, de Stichting Prinses Marianne, een satellietvestiging van de bibliotheek e.d. volop kansen geven in Huize Swaensteyn. Laten we goed geld niet in dure verbouwingen steken om de gemeenteraad te blijven huisvesten in een prachtig en historisch pand dat volkomen ongeschikt is om als gemeenteraad in te kunnen functioneren. 

Leidschendam-Voorburg, 27 januari 2021

Frank Rozenberg, fractievoorzitter GBLV/Gemeentebelangen (Voorburg)

Hans Peter Klazenga, raadslid GBLV/Gemeentebelangen (Leidschendam)